یکشنبه 5 بهمن1393 ساعت: 15:27 توسط:امید فراغت
عالی بود البته ساختار سیاسی ترکیه با درک موقعیت جامعه جهانی و حفظ ابعاد اسلام مبنی بر سیاسی نشدن آن به شکل عینی در یک فرایند الگو بخشی حرکت دارد
زنده باد دکتر اطهری
 وب سایت   ایمیل   [خصوصی]  
کافه خبر

+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در یکشنبه پنجم بهمن 1393 و ساعت 21:24 |
دکتر اطهری

دلتنگ شدم.سالاری سالار.هم کانتی.هم هابزی هم هیومی.هم لاکی وهم اسلامی هستی با ته چینی ماکیاولی

ماکیاول هم معنوی بودو هم اخلاقی و هم پدری مهربانبود.بله امید فراغت به شیوه ایرانی و اسلامی واقعیت پیدا و پنهان شما را دوست دارد.

امید فراغت کارشناسی ارشد

+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در یکشنبه پنجم بهمن 1393 و ساعت 12:8 |

تاثیر آیپک بر کنگره آمریکا علیه ایران

((مولفین :دکتر اسدا... اطهری مریاندکتر حسن شمسینی غیاثوندمحمدرضا شیری ))

مربوط به درس :بررسی تطبیقی سیاست خارجی آمریکا وشوروی :استاد دکتر اسدا... اطهری مریان

حسب دستور حضرتعالی

نقد شکلی  

1-عنوان کتاب گویای محتوای آن نیست .بهتر بود بجای ((تاثیر آیپکبرگنگره آمریکا علیه ایران ))از عناوینی چون ((تاثیر آیپک بر تصمیم سازی کنگره آمریکا بر علیه ایران)) یا(( نقش آیپک بر تصمیمات ضد ایرانی کنگره آمریکا)) یا(( کنگره آمریکا در سیطره آیپک))استفاده می شد

2-عنوان بندی بر اساس روش پژوهش در نگارش پایان نامه می باشد ،در صورتیکه برای چاپ یک کتاب باید قواعد شیوه نگارش وفهرست بندی را مطابق با ذوق ونیاز خوانندگان تغییر داد تا بهره برداری از آن آسان تر گردد

3-در فهرست منابع وماخذ بهتر بود منابع به تفکیک ذکر می شد (کتب ،مجلات ونشریات وسایت ها )

4- در ابتدای کتاب یا در آغاز گفتار می بایست نام جلاله(( الله)) را زینت بخش کتاب قرار می داد .اما از این موضوع غفلت شده است در حالی که پیام تشکر از واحد پژوهش دانشگاه ... از قلم نیفتاده است .

5- بهتر بود در ابتدای کتاب تحت عنوان پیشگفتار یکی از اساتید صاحب نظر(جناب دکتر اطهری وجناب دکتر شمسینی )) مطلبی را درج می کرد تا بر وزن واعتبار کتاب بیافزاید .

نقد محتوایی :

محاسن :

1- به پروژه های مد نظر آیپک که شامل سیاست های ضد ایرانی آمریکا وکنگره می باشد به خوبی در این کتاب پرداخته شده علی الخصوص به موضوع پرونده هسته ای وامنیت اسرائیل نیز به صورت ویژه توجه شده است .

2- به نظر می رسد نقش این لابی صهیونیستی در روند سیاستگذاری خوب تبیین شده وخواننده را با فضای کلی چگونگی تاثیر گروه های لابی آشنا می کند .

 

معایب :

1-     نقش جمهوری خواهان ودموکراتها و تاثیرآیپک بر هر کدام از این احزاب تبیین نشده است در صورتی که در زمان سیطره هر کدام از این احزاب می توان نوع رفتار خاصی از ایران ستیزی را در کنگره مشاهده نمود .

2-     بهتر بود نویسنده علاوه بر پرداختن به نقش کلی آیپک در معادلات کنگره تاثیر قدرتهای سیاسی و بویژه اقتصادی را(( آمریکا ستیزی)) بررسی می نمود و به تفکیک از نقش اشخاص مطرح در لابی مربوطه پرده برمی داشت .در صورتیکه تنها در بخش  40204به مسائل اقتصادی با عنوان هزینه های انتخاباتی یکی از راه های نفوذ آیپک بر  کنگره پرداخته شده در حالی که موضوعاتی چون تامین منابع مالی کنگره یا منابع مالی طرح های ضد ایرانی و... می توانست در دستور کار قرار گیرد .

3-     نقش واسط ((شورای سیاست خارجی آمریکا ))متشکل از نخبگان سیاست خارجی این کشور به عنوان حلقه  مفقوده تاثیر بر سیاست های کنگره بر علیه ایران می توانست بر غنای این تحقیق بیافزاید .

 

 

 

            مصطفی سیف زاده- دانشجوی ارشد

+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در سه شنبه سی ام دی 1393 و ساعت 10:37 |
+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در دوشنبه بیست و نهم دی 1393 و ساعت 13:49 |

از جمله مسائلی که به آن توجه نشده است ماهیت متفاوت اسلام ومسیحیت است که میتواند موجب ببار امدن نتایج متفاوتی در برخورد با مدرنیته و غرب تکنولوژیک شود.مدرنیته و غرب در این جزوه مدینه فاضله فرض شده و به نقاط ضعف آن پرداخت نشده است. وکلیه جوامع دیگر باید به آن سمت حرکت کنند و پیشرفت حتی بر قیمت از دست دادن هویت آن جامعه مجاز و مثبت ارزیابی شده است . در صفحه دوم پاراگراف سوم ترکیه را به عنوان کشوری که مدرنیته را در دستور کار قرار داده مثال میزند .و دو عامل را عنوان میکند ایا مدرنیته با این دو عامل شناخته میشود ؟در صفحه سوم ابتدای پاراگراف سوم از لفظ مدرنیزاسیون اسلامی استفاده شده اگر این لفظ را به کار میبریم باید بتوانیم در مدل خودویژگی های را طرح کرده که نیازهای هر دو گزینه ی مدرنیزاسیون واسلام را برآورده کند آیا مسائل یاد شده به راستی نیاز اسلام هست؟و درهمان صفحه شماره 2 مشخصه های مدرنیزاسیون اسلامی  جمله ای عنوان شده (در جامعه مدرن هنجار اینست که هرکس بتواند عهده دار هر نقشی شود )و این تضاد دارد با جمله ای که در پاراگراف شماره 3 عنوان شده که (جاکعه مدرن بنا بر تعریف کلاسیک جامعه ایست سکولار  واین در درجه نخست بدین معناست که صنف دین پیشگان از امتیاز سیاسی و اجتماعی خاصی بر خوردار نیستند).در صفحه 4 خط اول تعاریف اسلامی بسیار سطحی بیان شده اند ودر همان صفحه پاراگراف 2گزینه 6 را نقد میکنم که این مسئله بر پایه مطلبی است که طی آن مطرح شده که مدرنیته متضاد دیانت و اخلاق است وآیا لزوما چنین است؟ و در پاراگراف آخر همان صفحه جمله ای بیان شده (دوبی اوج آن چیزی است که مدرنیزاسیون اسلامی به آن دست تواند یافت :ایا یک نظریه پرداز میتواند دستورالعمل صادر کند. نقد دیگر جزوه اینکه ترکیه بسیار مورد توجه قرار گرفته به عنوان یه کشور موفق در مدرنیزاسون ایا یک مثال بیان کننده مطلب است یا ثابت کننده آن؟    صوفی کارشناسی ارشد

+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در دوشنبه بیست و نهم دی 1393 و ساعت 13:44 |
 

یکشنبه 9 آذر1393 ساعت: 21:23 توسط:فرید
سلام. 
چگونه سر زخجالت برآورم بر دوست که خدمتی بسزا برنیامد از دستم(حافظ)
پیروز باشید. استاد عزیزم مشتاقانه خاطرات شما در گذشته خودمان را مرور می کنم.
+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در دوشنبه بیست و نهم دی 1393 و ساعت 2:21 |

با سلا و احترام به استاد ارجمند  جناب دکتر اطهری

ازاینکه تا قبل از شروع امتحانات این فرصت را برای نقد و ارسال آن را داده اید تشکر میکنم

 کتاب آیپک  اطلاعات کاربردی و بهتری در اختیار دانشجویان و خصوصا اینجانب قرار داد ه حتی در بعضی از جلسات از آن استفاده میکنم

همچنین این کتاب نشان میدهد که با اطلاعات درباره کشورها باید نظرداد  به ویژه آمریکا

ایام عزت مستدام

اراتمند  علیرضا قاسمی   دانشجوی ارشد    

آمریکا کشوری با درآمد مالی و ارتش و سیاست و اقتصاد و فرهنگی،تاثیر گذار در نظام جدید بین الملل است.برای شناخت این کشور نیاز به آشنایی نوع حکومت و فرهنگ سیاسی آن کشوراست ازآن جهت که گروههای تاثیر گذار خارج از سیستم دولتی و اداری در هر کشوری شرایط خاص خود را دارد..

ثروتمندان دارای نفوذ در سیاست وبه قدرت رسید ن رئیس جمهور و وزرا و نمایندگان هستند و همچنین قدرتمندان سیاسی در ایجاد ثروت ثروتمندان موثر هستند. البته قومیتها - نژاد - مذهب و ملیتهایی که در این کشور زندگی می کنند در ایجاد قدرت سیاستمداران و ثروت -سرمایه داران تاثیر بسیاری را دارند. موسسات و ارگانهایی که وابسته به قدرت و ثروت هستند در ایجاد تدوین و سیاست های داخلی و خارجی نقش اساسی ایجاد می کنند.

نقش گروه های بنیادی  و تاثیر گذار یا گروه هایی که بر حاکمیت فشار می آورند یا گروه هایی که به عنوان گروه فشار در انتخاب افراد و مدیران اصلی و تاثیر گذار در سیستم سیاسی و اقتصادی و برنامه ریزی مهم هستند به صورت غیر مستقیم یا به صورت تهدید یا حذف یا خرید فرد در کشورها متفاوت است.

. در ایالات متحده آمریکا منافع حزبی و مذهبی و فرقه ای با در اختیار بودن سرمایه در حال چرخش است یعنی سرمایه داران با در اختیار داشتن سرمایه های کلان نسبت به چینش نیرو های اداری و حکومتی تصمیم می گیرند.

خصومت های موجود میان ایران و آمریکا،برآمده از هویت های سیاسی ناهمگون دو طرف است که نقش اسرائیل به عنوان متغیری اساسی در تشدید و استمرار فضای اعتمادی میان این دو واحد سیاسی بسیار تعیین کننده است.زیرا نه ایران حاضر است امنیت و موجودیت اسرائیل را به رسمیت بشناسد و نه آمریکا می تواند از فشار و تهدیدات ایران علیه متحد دیرینه خود در منطقه چشم پوشی کند.به ویژه آنکه صهیونیست های آمریکایی به عنوان قدرتمندترین لابی تاثیر گذار بر ساختارتصمیم سازی و تصمیم گیری آمریکا،نفوذ بسیار زیادی در سیاست خاور میانه ای این کشور دارند.

رابطه ایران و آمریکا کلاف سر در گمی است که این دو کشور به تنهایی بازیگران آن نیستند بلکه بازیگران حرفه ای دیگری که از این رهگذر سود کلانی می برند در فرآیند این روابط تاثیر گذارند.

 

بنابراین میتوان ادعا نمود که یکی از نقش های اصلی و عمده در تشدید و استمرار چالش ها میان ایالات متحده آمریکا و ایران مربوط به متغییری به نام اسرائیل به صورت عام و لابی های صهیونیستی در آمریکا بصورت خاص و لابی آیپک بالاخص می باشد.

آپیک به معنای کمیته امور عمومی آمریکا و اسرائیل است و ماموریت اصلی آن لابی دولت ایالات متحده به نمایندگی از سیاست هایی است که رابطه بین ایالات متحده و اسرائیل راتقویت می کند.

هرروزه کارکنان حرفه ای وشهروندان فعال آپیک سخت مشغول به کار آموزش اعضای کنگره،نامزدهای دفتر عمومی،سیاستگذاران،رسانه های حرفه ای،فعالان دانشجویی و رهبران اصلی یهودیان،جوامع مسیحی،اسپانیایی و انجیلی آمریکایی آفریقایی تبار در مورد اهمیت دوستی آمریکا و اسرائیل است.هدف اصلی آن کار با کنگره برای تقویت روابط آمریکا و اسرائیل است.

آیپک موسسه ای است که بیشترین تاثیر را در روند اجرایی و قانون گذاری و تدوین سیاست های داخلی و خصوصا" خارجی آمریکا دارد ونقش بسیارمهمی دراین کشورایفا می کند.همچنین بعنوان بزرگترین لابی یهودیان،یکی از موثرترین و متنفذترین لابی ها در آمریکا می باشد.

آپیک به عنوان حمایت از اسرائیل در کلیه امور محاسبات داخلی و خارجی با پشتوانه سرمایه و نیروهای تاثیرگذار در تمام ارگان های دولتی و غیر دولتی تمام و کمال وارد عمل گردیده است.در مبحث سیاست خارجی،در حمایت از اسرائیل و مبارزه با کشور هایی که مقابل اسرائیل هستند،بخصوص ایران، بطور گسترده عمل می کند.ایران با توجه به تعلقات هویتی خاصی که دارد،نمی تواند موجودیت اسرائیل را توجیه پذیر بداند و همین مساله یکی از مشکلات اساسی سیاست خاور میانه ای آمریکاست.

تشدید تحریم ها علیه ایران نیز یکی از تصمیماتی است که تحت تاثیر آپیک می باشد.

دردوره های مختلف ریاست جمهوری در ایالات متحده آمریکا خصوصا از دوران کارتر تا اوباما ،نحوه نگرش دولت با تاثیرآپیک همراه بوده است.

آیپک یا هر موسسه دیگری که در جهت ایجاد هماهنگی های سیاسی و اجتماعی و اقتصادی برای منافع صهیونیسم و یهودیهای آمریکا در جهت حمایت اسرائیل می تواند

 

درتمام کشورها خصوصا"از نظر خروجی انتخابات" برقرار باشد. نتیجه انتخابات در مجلس سنا و شوراها وغیره می تواند در تمام ملل مختلف در جهت منافع گروه ها باشد.

تاثیر استراتژی آیپک چه از جهت مالی و چه تهدید و چه وعده های پول و کسب پست و مقام و همچنین رای آوری ، خود یکی از نمودهای تاثیر گذاری  است .تاثیر کنگره در سیاست خارجی و تصویب کمک های مالی به سایر کشورها ،خصوصا اسرائیل ،پیشگام بوده این اختیارات از کنوانسیون قانون اساسی در فیلادلفیای در اختیارکنگره قرار گرفت.

 

 

علیرضا قاسمی - دانشجوی ارشد علوم سیاسی

+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در جمعه بیست و ششم دی 1393 و ساعت 12:9 |

 

 خاورمیانه - دکتر اسدالله اطهری در کافه خبر روند تحولات سیاسی در ترکیه را توضیح می دهد.
 

سعید جعفری پویا

 رجب طیب اردوغان این روزها قدرتمندتر از همیشه شده و این قدرت به او غرور خاصی هم بخشیده است. غروری که باعث می‌شود آقای رئیس‌جمهور با هر فرد، شخص، جریان و کشوری که نظراتی خلاف باورهای او را مطرح کند دربیفتد. از دستگیری روزنامه‌نگاران حمایت می‌کند و آن‌ها را خائن می‌نامد. به اتحادیه اروپا توصیه می‌کند تا به کار خود برسد و در امور ترکیه دخالت نکند. حکم جلب فتح‌الله گولن را می‌گیرد و برای همه شاخ‌وشانه می‌کشد. سؤال اینجاست بچه محله کاظم پاشا استانبول (یکی از محلات پایین‌شهر استانبول) با این رویه چند سال دیگر می‌تواند همچنان در قدرت باقی بماند؟ آیا خواهد توانست به آرزوی دیرینه خود که جشن گرفتن یک صدمین سال استقلال جمهوری ترکیه در 2023 است برسد و آیا تا آن زمان رجب طیب در کاخ سفید باقی خواهد ماند. تحولات ترکیه و اهمیتی که این کشور و نوع بازی آن بر نقش ایران در منطقه دارد باعث شد تا دکتر اسدالله اطهری یکی از کارشناسان خبره و شناخته‌شده این امر را به کافه خبر دعوت کنیم و گفتگویی نسبتاً چالشی با او پیرامون وضعیت عدالت و توسعه، آینده اردوغان و همچنین روند تحولات در ترکیه داشته باشیم. این استاد دانشگاه معتقد است، ترکیه آلترناتیوی بهتر از اردوغان و عدالت و توسعه ندارد، به همین خاطر در کوتاه و میان‌مدت انتخاب این جامعه شخصی به‌جز اردوغان نخواهد بود. اطهری همچنین تأکید می‌کند از زمانی که فتح‌الله گولن از اردوغان جدا شد توجه به جامعه مدنی، دموکراسی، حقوق شهروندی و ... کنار گذاشته شد. مشروح این گفتگو پیش روی شماست.

کمال آتاتورک پس از استقلال ترکیه شعار صلح در خانه و صلح در جهان را مطرح می‌کند و آن سیاست نوعی استراتژی انزواگرایانه خارجی را برای آنکارا به همراه دارد اما به‌مرورزمان این رویه تغییر می‌کند و نقطه عطفش هم بعد از 1980 با تورگوت اوزال و در ادامه با حضور داوود اوغلو در وزارت خارجه ترکیه عینیت می‌یابد. از زمان به بعد سیاست خارجی ترکیه از رویکردی منزوی و واکنشی به رویه‌ای فعال بدل می‌شود. این سیاست، صفر کردن تنش با همسایگان را مبنای خود قرار می‌دهد. با سوریه، ارمنستان و عراق مشکلاتش را حل می‌کند. پس‌ازآن به تحولات موسوم به بهار عربی می‌رسیم. در این روند آیا سیاست خارجی تغییر کرده و فصل جدیدی پدید آمده یا از همان ابتدا پیش‌بینی‌شده بود با توجه به موقعیت ویژه‌ای که ترکیه در آن قرار دارد و شرایط خاصی که خاورمیانه در آن به سر می‌برد، در لحظه مشخصی فصل جدیدی از آن استراتژی در دستور کار قرار بگیرد؟ با توجه به ایده‌هایی که داوود اوغلو داشت این فرصت استراتژیکی که داوود اوغلو در سر می‌پروراند در بهار عربی پیش‌آمده بود و از آن استفاده کرد یا اینکه به‌یک‌باره به این نتیجه رسیدند این روند را تغییر دهند.

در ابتدا و در خصوص آتاتورک باید اشاره کنم که در ایران در خصوص او نگرشی منفی وجود دارد و به‌عنوان فردی که سکولاریسم و جدایی دین از دولت در منطقه باب کرده است موردمطالعه قرار می‌گیرد. اما از زمان ایشان تا 1982 که تورگوت اوزال به قدرت رسید ترکیه در یک روند ثابت حرکت می‌کند که به هر ترتیب ثبات را برای این کشور به ارمغان آورد. اما فارغ از آن بحث، به نظر من اوزال نقطه عطف تاریخ معاصر ترکیه است که تغییرات اساسی را در این کشور ایجاد می‌کند و قرائت جدیدی را از سیاست خارجی کمالیستی ارائه می‌دهد. تا آن زمان تفکر این بود که ترکیه نباید خود را معطل خاورمیانه بکند، نه به سمت تورانی گرایی و پان‌ترکیسم پیش برود که مسائل و حساسیت‌های شوروی در رابطه با آسیای مرکزی و قفقاز وجود دارد و نه به سمت خاورمیانه که خود را اسیر مسلمانان و مشکلات آن‌ها نماید. آن ایده معتقد بود ترکیه باید وارد تمدن غربی شود. بنابراین تفکر آتاتورک به این شکل بود، اما درعین‌حال تمام عمر خود با انگلیسی‌ها و غربی‌ها برای استقلال ترکیه جنگید. درنتیجه منظور آتاتورک این نبود که تابع غربی‌ها شود، اما می‌خواست با غرب کار کند و سیاست خارجی غرب گرایانه ای را ایجاد کرد، و زمان تحول اساسی این کشور هم قبل از اوزال و در دوره‌ای بود که ترکیه وارد ناتو شد. این تجربه بسیار بزرگی برای ایران است. زمانی که محمد مصدق در ایران دست رد به سینه غرب زد و وارد پیمان‌های غربی نشد در اثر ائتلاف با اسلام‌گرایان مسیر ایران را به سمت مبارزه با غرب هدایت کرد، دموکرات‌های ترکیه که آتاتورک را دیگر بر سرکار نمی‌دیدند به سمت عضویت در ناتو رفتند. در سال 1952 ترکیه عضو ناتو می‌شود و در سال 1953در ایران کودتای 28 مرداد اتفاق می‌افتد. مطالعه تاریخ درس‌های زیادی برای ما به همراه دارد؛ ایران با غرب درگیر می‌شود، از آن‌طرف اما ترکیه امنیت خود را با امنیت غرب قفل می‌کند و بعد از کودتا هم سر ایران را با پیمان‌هایی چون سنتو و سعدآباد گرم می‌کنند. به هر ترتیب نمی‌خواهم خیلی در آن مقطع زمانی باقی بمانیم و بحث تاریخی شود.

اما اگر می‌خواهید اسلام‌گرایان، بورژوازی سبز، محافظه‌کاران و ... را مطالعه کنید بدون اینکه سیاست‌های اقتصادی اوزال را بررسی کنید نمی‌توانید موضوع را موردتوجه قرار دهید. اوزال گام مهمی در گذر از بخش دولتی به خصوصی ایجاد کرد و اتفاقاً سیاست عثمانیستی را او باب کرد. همه فکر می‌کنند داوود اوغلو این کار را انجام می‌دهد، درحالی‌که پیشرو در این امر شخص تورگوت اوزال است. او با همسایگان، کشورهای منطقه، مسئله بلوک دریای سیاه و همکاری با کشورهای آسیای مرکزی و قفقاز بنیان می‌گذارد. اوزال است که تأکید می‌کند ترکیه نباید صرفاً با غرب کار کند. ضمن اینکه در زمان اوزال است که ترکیه روند پیوستن ترکیه به اتحادیه اروپا را آغاز می‌کند، اما درعین‌حال او شرق را هم رها نمی‌کند. حتی با دشمنان سرسخت مانند ارمنستان هم سعی می‌کند مراودات خود را پی بگیرد. این سیاست همان‌طور که شما اشاره کردید موفق بود و تا زمان وقوع بهار عربی رویه موفقی برای ترکیه به شمار می‌رفت ولی بعدازآن ترکیه خواست در رهبری منطقه را بر عهده بگیرد و در جایگاه هژمون منطقه قرار گیرد، بدون اینکه محاسبه کند پیش‌نیازهای مربوط این امر همچون قدرت سیاسی، قدرت نظامی، قدرت اقتصادی دارد یا خیر. در ادامه هم مجبور شد از همه‌جا عقب‌نشینی کند. درنتیجه تحولات بهار عربی باعث شد آبروی ترکیه برود و این امر به نظر من برگرفته از این موضوع و واقعیت بود که منابع و توانایی آن‌ها با اهداف و آرزوهایشان همخوانی نداشت.

این تغییر سیاست پیش‌بینی‌شده بود یا در اثر تحولات به‌یک‌باره استراتژی ترکیه تغییر کرد؟

کمتر کسانی تحولات خاورمیانه را پیش‌بینی کرده بودند. نگاه به آینده را سعی می‌کردند کار کنند اما تفکر این‌ها بود که وقتی ترکیه از اتحادیه اروپا طرد شدند و هرروز بهانه جدیدی برای عدم پذیرش این کشور مطرح کردند درنهایت باعث شد تا ترک‌ها نگاه به شرق را تقویت کنند و کاری کنند خود اروپایی‌ها دنبال آن‌ها باشند. در لوکزامبورگ ترک‌ها را تحقیر کردند و درنهایت ترکیه به این نتیجه رسید که بهترین کار این است که نگاه به شرق را تقویت کند و همین سیاست باعث شد ترکیه به شانزدهمین اقتصاد جهان و ششمین در اروپا بدل شود.

پس شما معتقدید تغییر سیاست ترکیه در قبال تحولات عربی به‌یک‌باره اتفاق می‌افتد و در راهبردهای سیاست خارجی این کشور چنین موقعیتی پیش‌بینی‌نشده بود؟

خیر. ترکیه با آرزوها و آمالی که در سر می‌پروراند با پیش آمدن رخدادهای عربی فضا را برای عرض‌اندام جدی‌تر مناسب یافت، اما همان‌طور که اشاره کردم توان و پتانسیل آن‌ها با رویاهایشان همخوانی نداشت و درنتیجه شد آنچه شد.

به بحث داخلی ترکیه بپردازیم. آقای اردوغان به همراه عبدالله گل از حزب رفاه و نجم الدین اربکان جدا می‌شوند و با تعدیلات و تغییراتی حزبی به نام حزب عدالت و توسعه تشکیل می‌دهد. اردوغان در سال 2006 طرح جذب امام خطیب به دانشگاه‌ها را مطرح می‌کند اما با فشارهایی که وارد می‌شود از طرح خود عقب‌نشینی می‌کند و اعلام می‌کند آمادگی ندارد این‌همه هزینه برای یک طرح بپردازد. اما حالا اردوغان به فردی تبدیل‌شده که نه مصالحه‌ای انجام می‌دهد و نه سازشی در کار خود نشان می‌دهد و تمام‌قد و با تمام قوا در مقابل هرکسی که نظر مخالف او داشته باشد می‌ایستد. چه تغییری رخ‌داده که رجب طیب این‌همه سرسخت شده؟

باید بررسی کرد شخصیت آقای اردوغان تغییر کرده؟ آیا کارگزار رفتارش بر ساختار تأثیر گذاشته یا ساختار خود را بر کارگزار تحمیل کرده است و محیط فضای بین‌الملل باعث تغییر اندیشه‌های آقای اردوغان شده است. من فکر می‌کنم اردوغان زمانی که بایت آن شعر معروف به زندان رفت، خیلی تغییر کرد و تفکراتش پراگماتیستی تر شد. این‌ها در مکتب اربکان بودند و تحت تأثیر اندیشه‌های دکتر شریعتی و جریان ملی گوروش بودند و همکاری با کشورهای اسلامی را به‌شدت در دستور کار خود داشتند. ملی گوروش ها از ایران به افغانستان می‌رفتند و در افغانستان می‌جنگیدند. اما اردوغان و دوستانش در یک مقطع زمانی به این نتیجه رسیدند نوع نگاه به اسلام و قرائت از اسلام و مدرنیته باید تغییر کند. ضمن اینکه کودتای پست‌مدرن 97 به‌صورت وحشتناک در ذهن آن‌ها تأثیر گذاشت و دریافتند باید مسیر خود را تغییر کنند. وقتی عدالت و توسعه را تشکیل دادند با شخصی به نام فتح‌الله گولن اتحاد کردند. تفکرات دموکراتیک متعلق به گولن است. فردی که از ارزروم به پنسیلوانیا رفته و نفوذ بالایی هم دارد و سعی می‌کند جامعه را دموکراتیزه کند. این جریان‌ها از پایین و به‌پیش رفتند و همه قوه‌ها را در ترکیه به دست گرفتند و حتی وقتی نظامیان در سال 2007 با رمز نخست‌وزیر دهاتی می‌خواستند اردوغان را سرنگون کنند موفق نشدند. بنابراین، واقعیت این است که تفکراتی که عدالت و توسعه داشت این بود که توانست اسلام را با حقوق بشر و غرب و مدرنیته آشتی دهد.

این تفکر تا زمانی است که گولن با اردوغان در ائتلاف است. بعد از جدایی از گولن عدالت و توسعه و اردوغان از مبانی دموکراتیک فاصله می‌گیرد و دچار نوعی پوپولیسم اقتدارگرایانه می‌شود.

دقیقاً همین‌طور است. احساس می‌کنم وقتی نیروی اجتماعی به نام جنبش خدمت که از اردوغان حمایت می‌کرد، کنار می‌روند چهره اردوغان روشن می‌شود. به نظر من آقای گولن هرچه فاصله‌اش با اردوغان بیشتر شد سیستم عدالت و توسعه ایدئولوژیک تر شد. البته حوادثی هم در این زمینه مؤثر بوده و نمی‌توان به نقش ارتش و قوه قضائیه و ... بی‌توجه بود و نباید آن‌ها را دست‌کم گرفت. آقای اردوغان کیش شخصیتی جالبی دارد و می‌خواهد با ساختن کاخ سفید همچون یک سلطان عثمانی شد و نوعی نوستالژی عثمانی گرایی دارد و اندیشه‌های احیای عثمانی در ذهن او به‌شدت قوی است.

فرید ذکریا در کتاب آینده آزادی خود موضوع اولویت لیبرالیسم بر دموکراسی را تبیین می‌کند. به نظر می‌رسد ترکیه هم همین مسیر را طی کرده و از نظر اقتصادی و لیبرالیسم به حدی رسیده که حالا باید به سراغ معانی ثانویه دموکراسی نظیر جامعه مدنی، آزادی بیان، حقوق شهروندی و امثالهم برود. نه اینکه آقای اردوغان بگوید زن و مرد با هم برابر نیستند. بر این اساس با توجه به اینکه این جامعه به نیازهای اقتصادی خود دست‌یافته آیا به سمت یک تغییر اساسی که آقای اردوغان را هم با خود خواهد برد حرکت خواهد کرد یا خیر؟

سؤال سختی است. ما باید ببینیم بعد لیبرالیسم و نئولیبرالیسم و اولویت لیبرالیسم بر دموکراسی در ترکیه به چه صورت است. ترکیه ابتدا لیبرال شد و بعد دموکرات. در بعد اقتصادی اوزال جهش فوق‌العاده‌ای را ایجاد کرد. در بعد فرهنگی جامعه آماده پذیرش تساهل شد. در بعد سیاسی جامعه چرخش نخبگان را پذیرفت. نهادهای سیاسی جامعه باز شدند و زمینه را برای دموکراسی فراهم کردند. به‌ویژه اینکه ائتلاف عظیمی بین نیروهای طبقه متوسط مدرن و سنتی قرار گرفت. اما در مورد  بخش دوم صحبت شما باید اشاره کنم که اتفاقاً در ترکیه این مسیر طی شده است. اتحادیه‌های کارگری، اصناف، توسیاد، موسیاد، نهادهای مدنی و ... مواردی هستند که در ترکیه نهادینه‌شده‌اند و کسی نمی‌تواند وجود آن‌ها را نادیده بگیرد. هیچ‌کس نمی‌تواند نهادهایی که در تاریخ یک کشور به وجود آمده را منهدم کند اما به‌هرحال امکان دارد آقای اردوغان جامعه مدنی را سرکوب کند. به نظر من باید منصفانه‌تر صحبت کنیم و با مثال انتقاد خود را طرح نماییم. اگر بخواهم برای شما مثالی  بزنم، مثلاً هر شهروند ترک می‌تواند به دادگاه حقوق بشر شکایت کند و ترکیه هم در صورت محکومیت باید به آن فرد غرامت بپردازد. آیا این قانون در زمان اردوغان لغو شده؟ خیر. جشن هم‌جنس‌بازها در ترکیه لغو شده؟ خیر. در رابطه با مسئله پوشش آیا تغییری در وضعیت ایجادشده؟خیر و آزادی پوشش در ترکیه کاملاً رعایت می‌شود. در مقابل سرکوب کجاها صورت می‌گیرد؟در خصوص کردها، علوی‌ها و بیشتر حساسیت ترکیه روی این دو قشر بوده است.

ولی باز هم مسئله به زمانی برمی‌گردد که گولن حضورداشته، بعد از گولن تمام این آزادی‌ها در حال کاهش است و مسیر انسداد توسط اردوغان در پیش‌گرفته شده است.

هنوز هم برخی از این موارد هستند. مثلاً روزنامه‌نگارانی که دستگیر می‌شوند بیشتر از کردها هستند و استدلال دولت این بوده که این‌ها به تمامیت ارضی و امنیت ملی ترکیه آسیب وارد می‌کنند. دومین دسته روزنامه‌نگاران، روزنامه زمان است که وابسته به گولن هستند. اتفاقاً اردوغان برخی از نظامیانی که در سال 2007 به جرم نقش داشتن در کودتای نافرجام علیه اردوغان دستگیرشده‌اند را آزادکرده و به آن‌ها گفته گولن خواسته که شما دستگیر شوید نه من. مواردی از برخوردهای ایدئولوژیک اردوغان دیده می‌شود. تفکرات اردوغان در مورد ترکیه خیلی ایدئولوژیک است. می‌گوید جایگاه ترکیه خیلی نزول یافته است و معتقد است این کشور می‌تواند به‌عنوان یک قطب منطقه فعالیت کند.

بیشتر مقصودم این است که جریان‌های داخلی ترکیه را بررسی کنیم. فساد هالک بانک رخداد بزرگی بود اما با این وجود اردوغان توانست بعدازآن بحران، در انتخابات شهرداری‌ها پیروز شود. بعد از آن حملات خود به گولن را شدت بخشید و گولن هم کنار ننشست و اردوغان را به طرق مختلف آماج حملات خود و جریان‌های وابسته خود قرار داد. اما با این وجود اردوغان انتخابات ریاست جمهوری را هم برد. به عبارتی اردوغان با هر رأی اعتمادی که از جامعه ترکیه می‌گیرد روند انسداد سیاسی و مدنی را شدت می‌بخشد. بر این اساس برخی از تحلیلگران معتقدند جامعه ترکیه به دلیل اینکه در اقتصاد به امنیت نسبی دست‌یافته، در کوتاه‌مدت و در میان قشر قابل‌توجهی از این جامعه موضوع حقوق بشر، آزادی مدنی، حقوق شهروندی، جامعه مدنی و امثالهم در اولویت‌هایش نیست. اما مسئله اینجاست این مسیر در حال شدت بخشیدن است و اردوغان به‌نوعی نشان می‌دهد اساساً موضوعات مدنی دغدغه او نیست. وقتی او در پاسخ به انتقاد اتحادیه اروپا نسبت به موضوع دستگیری روزنامه‌نگاران می‌گوید شما به کار خودتان برسید، به نظر می‌رسد که مسئله اردوغان این موارد نیست. حال سؤال اینجاست این روند تا به کجا ادامه خواهد داشت؟ با توجه به پیشرفت‌های جامعه ترکیه آیا آن‌ها اجازه خواهند داد آقای اردوغان تا 2023 که رویای دیرینه او برای حضور در قدرت است همچنان در کاخ سفید باقی بماند؟

بینید باید خود را به‌جای مردم ترکیه قرار دهیم و تصمیم بگیریم. توان اقتصادی چند برابر شده، اشتغال افزایش‌یافته، تولید ناخالص ملی چندین برابر، امنیت اقتصادی بسیار افزایش‌یافته، جایگاه ترکیه در سطح بین‌المللی ارتقا یافته. اما حالا همین مردم ترکیه اگر بخواهند به اطراف خود نگاه کنند، جنگ در عراق، خونریزی در سوریه، ناآرامی در مصر، خاورمیانه آشوب‌زده، یونان ورشکسته، آسیای مرکزی و قفقاز بحرانی و .... درنتیجه چرا باید از اردوغان ناراضی باشد؟ این‌ها را ترک‌هایی که من با آن‌ها صحبت می‌کردم به من می‌گفتند. نسبت به آزادی‌ها، آیا نسبت به آزادی زمان کمالیست ها اوضاع بهتر نشده، آیا نسبت به زمان کودتاها شرایط ارتقا نیافته؟

این‌ها درست است، ولی آن دوران سپری‌شده. هیچ جامعه‌ای به گذشته خود نگاه نمی‌کند و امید خود را به آینده معطوف می‌کند.

بله اما در اطراف خود را می‌بینند که کدام کشور خاورمیانه‌ای وضعیت آزادی بیان بهتری دارد.

مسئله این است که اصلاً ترک‌ها به خاورمیانه نگاه نمی‌کنند و خود را با اروپا مقایسه می‌کنند.

بله اما اروپا هم با بحران اقتصادی مواجه است. یونان از نظر اقتصادی ورشکسته است. آمریکا بحران اقتصادی را تازه پشت سر گذاشته است. شاید دلشان بخواهد اوضاع بهتر شود اما آلترناتیوی بهتر از اردوغان و عدالت و توسعه مطرح نیست. این‌ها فکر می‌کنند نقد را به‌جای نسیه موردتوجه قرار دهند. اگر آلترناتیوی را ببینند که به‌جای آقای اردوغان بتواند جامعه ترکیه را به سمت جلو پیش ببرد حتماً به آن‌ها متمایل خواهند شد. اما نه حزب جمهوری‌خواه خلق، نه حرکت ملی هیچ‌یک چنین پتانسیلی ندارند. آلترناتیوی برای اردوغان وجود ندارد.

عبدالله گل با پشتوانه جریان‌های منعطف‌تر و معتدل‌تر عدالت و توسعه نمی‌تواند به‌عنوان آلترناتیو مطرح باشد؟ فردی که از اردوغان نرم‌تر است. درعین‌حال بخش‌هایی از عدالت و توسعه که از رفتار اقتدارگرایانه اردوغان خسته شده‌اند، ترجیح می‌دهند از بدنامی بیشتر حزب جلوگیری کنند و فردی را مطرح نمایند که بیشتر به سازوکار حزبی و مشورت ارج می‌نهد. آیا عبدالله گل با این مشخصات و البته  احتمال تشکیل ائتلاف با گولن از چنین پتانسیلی برخوردار نیست؟

من خیلی این احتمال را پررنگ نمی‌دانم. تلاش شده گل را نقطه مقابل اردوغان نشان دهند ولی من فکر نمی‌کنم. عبدالله گل حرکت مشترکی را با اردوغان شروع کرد و حالا هم رفاقت دیرینه‌ای میان این دو وجود دارد.  من نمی‌بینم عبدالله گل دست به چنین کاری بزند. گل رفتار منعطفی دارد و بعید است در مقابل دوست قدیمی خود بایستد. شما با این سؤال نشان دادید که اگر قرار باشد آلترناتیوی شکل گیرد این از میان محافظه‌کاران مسلمان و از درون حزب عدالت و توسعه خواهد بود. من با شما موافقم با توجه به اینکه سندرم اردوغان و عدالت و توسعه ممکن است به‌تدریج آغاز شود و بالاخره هر حزبی به دوان افول خود می‌رسد. اما دست‌کم در کوتاه‌مدت من فعلاً چنین چیزی را محتمل نمی‌بینم. البته اینکه از درون عدالت و توسعه بعدها چنین جریانی به وجود آید را نمی‌توان دور از ذهن دانست ولی این را تنها در حد یک سناریو می‌توان موردتوجه قرار داد. واقعیت امروز جامعه ترکیه این است که اردوغان شرایط این کشور را نسبت به دوران پیشین ارتقا بخشیده است و این ارتقا برای جامعه ترکیه قابل‌درک است. ضمن اینکه هرچند می‌توان ایراداتی را بر عملکرد او وارد دانست، اما جامعه این کشور به‌خوبی می‌بیند که هیچ آلترناتیوی به‌جز اردوغان و عدالت و توسعه روی میز نیست.  

49308

 

 
کلید واژه ها: ترکیه رجب طیب اردوغان -
+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در پنجشنبه بیست و پنجم دی 1393 و ساعت 0:42 |
عنوان نشریه:   مطالعات ميان فرهنگي :   بهار 1390 , دوره  6 , شماره  14 ; از صفحه 139 تا صفحه 176 .
 
عنوان مقاله:  هويت، توسعه و مدرنيته در انديشه شايگان
 
 
نویسندگان:  اطهري سيداسداله*
 
 
 
چکیده: ، محققان ايراني تلاش نموده اند تا پاسخ هايي را برای دلایل تحقق مدرنیته در غرب و عدم تحقق ان در ایران و جوامع شرقی را دریابند.بدین منظور  مدرنیته در ایران  از منظرجامعه شناسانه و تاریخی بررسی شده است. به طور بسيار نادر و کميابي اين موضوع از ديدگاه فلسفي نيز بررسي شده است.. هدف ما در اين مقاله، مرور کوتاهي به اين پديده از ديدگاه داريوش شايگان است.

شايگان تلاش مي کند تا تمدن  غربي را از تمدن آسيايي جدا کند. چرا که از نظر او، عقايد عرفاني آسيايي بر مبناي پرهيزگاري و الهامات قرار دارند، در حالي که تمدن  غربي به مدرنیته مربوط می شود.  

 
+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در چهارشنبه بیست و چهارم دی 1393 و ساعت 20:49 |

با وجودی که مخالفت با رژیم کمالیست در میان پسا اسلام گرایان همچنان وجود داشت اما این مخالفت نه به نام اسلام بلکه به نام دموکراسی، پلورالیسم، حقوق بشر، و حکومت قانون بیان می شد. گرچه هنوز به طور سنتی مفاهیم یادشده با اسلام بیگانه و تقبیح می شد اما اکنون از سکولاریسم توع انگلوساکسونی دفاع می شد که در آن فضایی برای آزادی های مذهبی چه در سازماندهی، فعالیت و چه در گیرودارهای اجتماعی اختصاص داده شده است. به نظر میرسد موضع و دیدگاه پسا اسلام گرایان از روی حزم و احتیاط سیاسی جای خود را به اندیشه محافظه کارِ مصالحه گر داده است.  همان اندیشمندان اسلامی جدیدی که در اوایل دهه 80 به صحنه آمدند با اعتقاداتی تند و تیز درباره اسلام که اسلام میتواند جامعه ای جدید تدارک ببیند، حال اینک تغییری رادیکال در نگاه و رسالتشان روی داده است. با وجود برخی ناراحتی ها، ترس ها، سوء ظن ها و اتهام به ریاکاری، در پی آنند که با غرب از سر آشتی درآیند. این عمل در ترکیه گرچه به معنای همراهی با فشار دولت کمالیست تعبیر شده است، اما دیگر نمی توان به سادگی چنین گفت که اندیشمندان اسلام گرا در برابر هرگونه توجیه اصول اسلام از موضع و منظری غربی حساس هستند. بلکه برعکس، پسا اسلام گرایان از موضع خود نه تنها با ارجاع به ارزش ها و تمدن اسلامی بلکه با ارجاع به انگاره های غربی همچون دموکراسی، حقوق بشر، حکومت قانون، و نهادهایی مثل اتحادیه اروپا، دیوان اروپایی حقوق بشر دفاع می کنند.

اراسته کارشناسی ارشد

+ نوشته شده توسط سید اسد الله اطهری مریان در سه شنبه بیست و سوم دی 1393 و ساعت 13:49 |